Εκλογές του 1932 στην Κοζάνη, με κλαρίνα και βουρδουλιές… 

Με κλαρίνα, νταούλια και ζητωκραυγές γλεντούσαν οι Κοζανίτες τη νίκη του κόμματός τους στις εκλογές. Οι πιτσιρίκοι μπροστά να φωνάζουνε «ζήτω»,τα όργανα από πίσω να κρατούν το σκοπό και οι μεγάλοι να «ρίχνονται» και να τραγουδούν, μεθυσμένοι από το κρασί της νίκης αψηφώντας τις βουρδουλιές των χωροφυλάκων…

Τρίτη 28 Σεπτεμβρίου 1932, δύο μέρες μετά τις εκλογές (Κυριακή 26 Σεπτεμβρίου ) και οι Βενιζελικοί μόλις τότε μαθαίνουν τα «καλά μαντάτα» από την Αθήνα και βγαίνουν στην οδό 11ης Οκτωβρίου για να κάνουν ξεφαντώσουν.

Ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου, στο δεύτερο βιβλίο της Κοζανίτικης τριλογίας του, στην «Πέτρινη πόλη», εκδόσεις ΕΣΤΙΑ, 1995, μας μεταφέρει το κλίμα εκείνων των ημερών.


«…Το απόγευμα της Τρίτης μετά τις εκλογές, οι Φιλελεύθεροι της Κοζάνης ειδοποιήθηκαν από την Αθήνα πως ο Βενιζέλος
 κάνει κυβέρνηση. Αμολυθήκανε, λοιπόν, στα γύφτικα, ξεσήκωσαν τους οργανοπαίκτες κι οργάνωσαν συλλαλητήριο θριάμβου που ξεκίνησε από την αρχή της οδού της 11ης Οκτωβρίου. Μπροστά τα όργανα και οι φανατισμένοι οπαδοί, τα τραγούδια και οι ιαχές «Βενιζέλαρος, Βενιζέλαρος», κόσμος πολύ ενθουσιασμένος και οι Λαϊκοί παγωμένοι παρακολουθούσαν μεσ· από τα μαγαζιά τους.

Όμως είχανε απαγορευτεί τα συλλαλητήρια. Κι όταν οι οργανοπαίκτες φτάσανε, ακολουθούμενοι από όλο το λεφούσι, στη γωνία που τελειώνει η 11ης Οκτωβρίου κι αρχίζει η σημερινή πλατεία της 28ης Οκτωβρίου, ακριβώς στη γωνία που ήτανε το μαγαζί του Νταβάνη, ο Σταυριανού με τους χωροφύλακες τους κάλεσαν να διαλυθούν. Σταματήσανε για μια στιγμή τα όργανα, αλλά ξανάρχισαν το «Βενιζέλαρος, πατέρας της Ελλάδος» με την προτροπή των πιο θερμόαιμων. Μπροστά απ· τα όργανα χορεύοντας και φωνάζοντας ήταν πολλά πιτσιρίκια και νέοι και, βέβαια, ο Μίμης κι εγώ. Ξαναρχίσαμε τους χορούς και τις φωνές, αλλά ο Σταυριανού δεν αστειευότανε. Έβγαλε το χιτώνιό του – και το ίδιο κάνανε και οι χωροφύλακες – κι άρχισε να μας το φέρνει στα κεφάλια μας, σ· όποιο κεφάλι έβρισκε, σ· όποιον οργανοπαίκτη και σε όποιο κλαρίνο, γκραν – κάσα ή βιολί. Σαστίσαμε, κοντοσταθήκαμε και δεν ξέραμε τι να κάνουμε. Πριν φανεί ο Σταυριανού είχαμε περάσει έξω απ·το μαγαζί του Νιάκου Τιόλιου (τ’ς Τόλενας, τον λέγανε), φανατικού Βενιζελικού.

– Σήμερα είναι η ευτυχέστερη μέρα της ζωής μου, φώναζε.

Δίπλα ήταν το κατάστημα του Δελιαλή, φανατικός Λαϊκός αυτός, που παρακολουθούσε το συλλαλητήριο μέσα απ· το μαγαζί του, περίλυπος και πικραμένος.

Όταν, όμως, ο Σταυριανού με τους χιτώνες, τους υποκόπανους των όπλων των χωροφυλάκων και με τα σφυρίγματα τα χωροφυλακίστικα μας διέλυσε και σκορπίζαμε εδώ κι εκεί, παρά τις φωνές και τις διαμαρτυρίες των φανατισμένων, η εικόνα άλλαξε. Ο Νιάκιος απόρησε και στάθηκε σαστισμένος μπροστά από το μαγαζί του κι ο Δελιαλής ξεθαρρεμένος πια, βγήκε απ· το μαγαζί του κι έσκασε κάτι τρανταχτά γέλια που ακούστηκαν σ’ όλη την πλατεία.

Τι στο διάολο γινότανε δεν καταλαβαίναμε. Ακολουθήσαμε μερικούς μεγάλους που τραβήξανε προς το Δημαρχείο για να διαμαρτυρηθούν κατά της αστυνομίας. Τι είδους εντολές εκτελούσε ο Σταυριανού, από ποιόν έπαιρνε αυτές τις εντολές; Δικός μας ήταν και ο Νομάρχης και ο Δήμαρχος. Ίσως απ’ την Αθήνα. Αλλά κι εκεί η κυβέρνηση ήταν ακόμα δική μας. Λυπήθηκε ο Μίμης, αλλά εγώ περισσότερο. Ήταν το πρώτο κομματικό συλλαλητήριο που μετείχα και, πρέπει να πω, το γλεντούσα όπως και ο Λάκης και ο Πάνος κι όλα τ· άλλα παιδιά που βρήκαμε πως περπατώντας μπροστά απ· τα όργανα και χορεύοντας και φωνάζοντας «Ζήτω», ήταν μεγάλο πανηγύρι.

Στην Αθήνα το πρόβλημα ήταν η αβασίλευτη ή η βασιλευομένη δημοκρατία. Οι βενιζελογενείς δεχόντουσαν να συμπράξουν με τον Τσαλδάρη, μόνο αν έκανε δήλωση ότι το κόμμα του είναι υπέρ της αβασίλευτης. Στην εκλογή προέδρου της βουλής εκλέχτηκε ο φιλελεύθερος Θεμιστοκλής Σοφούλης. Ο Τσαλδάρης έκανε τελικά δήλωση για το πολιτειακό και σχημάτισε κυβέρνηση, αλλά μόνο ύστερα από ένα μήνα, δηλαδή στις 4 Νοεμβρίου…».

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *